بیگدلی: ادامه جنگ علیه ایران بسیار خطرناک است | ترامپ به دنبال نفت ایران است | آمریکا فعلا برنامه تصرف خارک را ندارد
به گزارش اقتصادنیوز، جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل تقابل نظامی بیسابقهای را در منطقه رقم زده است. تنگه هرمز بسته شده و آمریکاییها از یک سو صحبت از مذاکره با ایران میکنند و از سوی دیگر صحبتهایی مبنی بر اشغال یکی از جزایر ایرانی و پیاده کردن نیرو در آن مطرح است. هدف قرار گرفتن برخی زیرساخت ها در ایران نیز بر تنش ها افزوده است.
اقتصادنیوز: تحرکات نظامی موجب نگرانی برخی قانونگذاران شده است؛ چرا که ممکن است نیروهای آمریکایی بهطور مستقیم وارد خاک ایران شوند.
در میان این همه اماواگر اقتصادنیوز به سراغ علی بیگدلی کارشناس و تحلیلگر سیاسی رفته تا تحلیل او را جویا شود.
این کارشناس مسائل بین الملل معتقد است که در چند روز اخیر ابهام بر جنگ سایه افکنده است طوری که هیچ یک از سه طرف اصلی درگیر در جنگ نمیتوانند درباره آن تصمیم بگیرند. او معتقد است که ایران فعلا به مذاکره تن نمیدهد.
مشروح این گفتوگو را در ادامه بخوانید؛
****
* آقای بیگدلی! ترامپ موضوع مذاکره با ایران را مطرح میکند، اما ایران این مسئله را تکذیب میکند و میلی هم به مذاکره ندارد. برخی تحلیلگران معتقدند هدف ترامپ از این ادعا، کاهش قیمت نفت است. ارزیابی شما از اهداف ترامپ چیست و آیا این امر میتواند به معنای تمایل آمریکا برای پایان دادن به جنگ باشد؟
ترامپ در آمریکا هم از جانب کنگره و هم از سوی دموکراتها تحت فشار است. تورم در آمریکا افزایش یافته است و فشارهای اقتصادی وجود دارد. در حالی که بنزین در آمریکا از نان شب هم واجبتر است قیمت آن بالا رفته است و به ۵ دلار برای هر گالن رسیده است. او این مشکلات را دارد.
اما از سوی دیگر با آوردن این حجم از تسلیحات و نیرو نمیتواند با دست خالی از منطقه خارج شود، بلکه باید به یک کاری دست بزند. شاید ایران هم این موضوع را فهمیده که به مذاکره تن نمیدهد. در برابر ۱۵ مادهای که ترامپ برای مذاکره تعیین کرده بود، ایران یک بیانیه ۵ مادهای را مطرح کرد که تناقضات زیادی با شرایط آمریکاییها داشت.
فعلا به نظر نمیرسد آشتیکنان شکل بگیرد
بنابراین به نظر نمیرسد که به این زودیها یک آشتیکنان شکل بگیرد. پیشبینی من این است که جنگ میتواند ادامه پیدا کند. اما اینکه تا چه زمانی ادامه مییابد؟ با توجه به اینکه متأسفانه حمله به زیرساختهای ما آغاز شده و ما با این کمبود درآمدهای نفتی روبهرو هستیم جبران آنها بسیار دشوار است. در مجموع شرایط بسیار پیچیده و مبهم شده و ادامه این جنگ بسیار خطرناک است. امیدوارم عقلانیت سیاسی را در طرف های درگیر شاهد باشیم.
* شما همواره تأکید کردهاید و اکنون نیز اشاره کردید که آمریکا نمیخواهد دست خالی از این میدان خارج شود؛ به نظر شما برنامه و اقدام بعدی آنها چه خواهد بود؟
ترامپ چند هدف را دنبال میکند؛ توقف فعالیتهای هستهای و کنترل برنامه موشکی ایران از جمله آنها است. نفت هم یک موضوع دیگر است؛ همان کاری که آمریکاییها در ونزوئلا انجام دادند و مادورو را بردند و منابع نفتی ونزوئلا را اداره میکنند. در پس این انتظارات به نظر میرسد ترامپ با تحریک صاحبان نفت در آمریکا، به دنبال تسلط بر نفت ایران و بهرهبرداری بیشتر از مخازن مشترک میان ما و عراق است.
بههرحال نباید فراموش کرد که در آمریکا، این کمپانیهای نفتی هستند که سیاست آمریکا را کنترل میکنند و در روی کار آوردن ترامپ نقش داشتهاند. بنابراین، باید توجه داشت که فراتر از خواست متوقف کردن برنامههای هستهای، آمریکا اهداف و منافع نفتی را نیز دنبال میکند.
ادامه جنگ میتواند آسیبهای جبران ناپذیری به کل زیرساختها وارد کند
* امروز یمنیها نیز اعلام کردند که وارد جنگ شدهاند. آیا این مسئله میتواند به معنای گسترش دامنه جنگ در آینده باشد؟
امارات متحده عربی هم پیشتر پیشنهاد تشکیل یک ائتلاف علیه ایران را مطرح کرده بود. در صورتی که این اتفاق رخ دهد و کشورهای عربی با آمریکا و اسرائیل همسو شوند، شرایط برای ما بسیار دشوار خواهد شد و حتی ممکن است نظام با چالشهای جدی مواجه شود. چون مردم ما در یک انجماد و تنگنای اقتصادی شدیدی قرار دارند، ادامه جنگ میتواند آسیبهای جبرانناپذیری به کل زیرساختها وارد کند و این موضوعی است که مدیران و مسئولان ما باید با دقت به آن توجه داشته باشند.
احتمالا پای دیگر کشورهای منطقه نیز به جنگ باز شود
* احتمال تصرف جزایر و پیادهسازی نیروی زمینی را تا چه حد ارزیابی میکنید؟
آمریکا برای تصرف جزیره خارک هواپیماهای هاورکرافت را به منطقه آورده است، اگر آنها جزیره خارک را به دست آورند که حدود ۹۵ درصد صادرات نفت ما از طریق آن انجام میشود و نبض حیاتی ما محسوب میشود، وضعیت بسیار خطرناک خواهد شد. البته ایران هم در مقابل، دست به اقدامات متقابل خواهد زد که در این صورت، بحران بهشدت پیچیدهتر میشود. نیروهای ما هم الان برای رویارویی با آمریکا در بندرعباس مستقر شدهاند. در صورتی که این رویارویی اتفاق بیفتد، مسئله پیچیدگی بسیار زیادی پیدا میکند. آمریکا به ۲۵۰۰ نفر تفنگدار دریایی خود اکتفا نخواهد کرد و احتمالاً پای کشورهای دیگر نیز به این درگیری باز میشود. در نتیجه، جنگ وارد مقوله دیگری خواهد شد که بسیار ملالتآور خواهد بود. شاید جبران خسارتهای واردشده به زیرساختهای ما تا ۲۰-۲۵ سال دیگر قابل جبران نباشد.
جنگ وارد شرایط ابهام شده
* یعنی، شما معتقدید که آمریکا دست به چنین اقدامی خواهد زد؟
تا زمانی که شرایط به نقطه بحرانی نرسد، آمریکا دست به چنین اقدامی نخواهد زد و به اسرائیل نیز اجازه چنین کاری را نخواهد داد؛ چون این کار میتواند منافع مردم را به خطر بیندازد مگر آنکه سیاستهای مقابلهجویانه ایران ادامه پیدا کند.
در چند روز گذشته، جنگ وارد نقطه ابهامی شده است که هیچکدام از دولتها نمیتوانند درباره آن تصمیم بگیرند چرا که تمام طرفهای درگیر با چالشهای داخلی مواجهاند. به همین دلیل، هیچکس از مواضع اولیه خود کوتاه نمیآید. در واقع یک مسابقه به وجود آمده که همه در آن مشغول دویدن هستند. اینکه چه کسی در این مسابقه اول میشود هنوز مشخص نیست.
با حمله به زیرساختها با لشکر بزرگی از بیکاران روبهرو خواهیم بود
* احتمال حمله بزرگتر به زیرساختهای کشور را تا چه اندازه قوی میدانید؟
حمله به زیرساختها شروع شده که نمونه آن حمله به فولاد مبارکه بود. اما اگر زیرساختهای حیاتی ما مورد حمله قرار بگیرند وضعیت بسیار وخیم خواهد شد. فرض کنید با زدن فولاد مبارکه چند هزار کارگر بیکار میشوند. دولت هماکنون در تأمین و پرداخت حقوقها با چالش مواجه است، بنابراین در صورت آسیب دیدن زیرساختها با لشکر عظیمی از بیکاران و وضعیت اقتصادی بسیار ملالتباری روبهرو خواهیم بود که این شرایط میتواند بستری برای شکلگیری شورشهای خیابانی را فراهم کند.
* تحلیلهایی وجود دارد مبنی بر اینکه تقابل میان ایران و اسرائیل، یک تقابل وجودی و بقاست. اگر آمریکا از این درگیری خارج شود، آیا تقابل میان تهران و تلآویو ادامه خواهد یافت یا آن هم به پایان میرسد؟
مشکل ما این است که هواپیما نداریم. پریشب اسرائیل و آمریکا ۶۰ جنگنده وارد آسمان ایران کرده بودند که از جنگ جهانی دوم به بعد چنین چیزی سابقه نداشته است. بنابراین ما از جنبه هوایی توان مقابله مستقیم و همهجانبه را نداریم و فقط از موشک استفاده میکنیم. این موضوع باعث توقف جنگ نمیشود. ما هم زیر بار خاتمه دادن به جنگ نمیرویم، چرا که پذیرش توقف جنگ ممکن است به ریزش پایگاه اجتماعی و نیروهای وفادار به نظام منجر شود. شرایط بسیار پیچیده شده است و تنها میتوانیم امیدوار باشیم که طرفین به یک نقطه روشن دست یابند و سیاستهای صلحجویانهتری اتخاذ کنند.
پیام انتصاب ذوالقدر به جای لاریجانی چه بود؟
* آیا در داخل ایران و در میان سیاستمداران، اراده و تمایلی برای پایان دادن به جنگ مشاهده میکنید؟
انتصاب آقای ذوالقدر که چهره سپاهیِ سابقهداری است، به جای آقای لاریجانی در شورای عالی امنیت ملی این پیام را مخابره میکند که ایران مقاومت را بیشتر ترجیح میدهد. مخصوصاً آنکه آمریکا دست به ترور مقام معظم رهبری زده است. بسیار صحبت از مذاکره دشوار است و با واکنش تند طرفداران نظام مواجه میشود. در مجموع، سایه سنگین این تفکرات بر روی نهادهای تصمیمگیر، باعث شده است که مسیر مقاومت همچنان ادامه یابد.
ارسال نظر