تمایل روسیه برای اکتشاف منابع نفتی ایران / ترسیم نقشه روابط تهران و مسکو در سفر هیات روسی به ایران
سفر هیات ۴۰ نفری روسیه به ایران در چارچوب اجرای راهبرد «حسن روحانی» و «ولادیمیر پوتین» رئیسان جمهوری ایران و روسیه در مذاکرات تیرماه سران دو کشور در شهر اوفا پایتخت جمهوری باشقیرستان در حاشیه نشست سازمان همکاری شانگهای، برنامه ریزی شده است.
این سفر، برای گسترش همکاریهای دوجانبه صورت میگیرد تا در مدت کوتاهی حجم مبادلات حدود ۲ میلیار دلاری سالانه کنونی به ۱۰ میلیارد دلار برسد و زمینه حل مشکلات بانکی و تبادل پول نیز فراهم شود.
تاکنون مقامهای دو کشور بارها بر لزوم توسعه روابط اقتصادی و مبادلات بازرگانی ایران و روسیه همپای روابط مطلوب سیاسی تاکید کردهاند که سفر هیات اقتصادی و نفتی روسیه میتواند آغاز برای رسیدن به این هدف باشد.
روسیه با توجه به توانمندی در حوزه شناسایی و اکتشاف منابع نفتی، احداث زیرساختهای بهره برداری و تولید نفت و با توجه به نزدیکی جغرافیایی و راهگذرهای مناسب زمینی و دریایی، میتواند شریک خوبی برای توسعه صنایع نفت ایران در قالب انتقال فناوری و ارائه خدمات مهندسی، سخت افزاری و نرم افزاری باشد.
با توجه به این مزیتها و اینکه دو کشور در جمع اصلیترین دارندگان منابع نفتی و گازی جهان هستند، ترکیب اصلی هیات اقتصادی روسیه در سفر به ایران را صاحبان صنایع و سرمایه گذاران نفتی تشکیل میدهند که در مذاکره «الکساندر نوواک» وزیر انرژی روسیه با بیژن زنگنه وزیر و دیگر مقامهای وزارت نفت ایران، زمینههای همکاری در این حوزهها بررسی خواهد شد.
از سوی دیگر با برنامه وزارت نفت برای معرفی قراردادهای جدید نفتی و اعلام آمادگی دهها شرکت بزرگ غربی مشتاق سرمایه گذاری در صنعت نفت، اکنون فرصت همکاریهای گستردهای با شرکتهای روسی فراهم شده است که سابقه کاری گستردهای در ایران دارند و میتوانند در رقابت با شرکتهای غربی از این فرصتها بهره بگیرند.
رئیسان و مقامهای شرکتهای نفتی و صنعتی «گاز پروم»، «زاروبژ نفت»، «باش نفت»، «گاز پروم نفت»، «روس ژئولوژی»، «روس ستی» و «روس هیدرو» از جمله اعضای هیات روسیه در سفر به تهران هستند که مذاکرات گسترده را با طرفهای ایرانی برگزار خواهند کرد.
افزون بر حوزه نفت، ایران و روسیه در بخش نیروگاه از جمله واحد یک نیروگاه هستهای بوشهر، تاسیسات و تجهیزات شبکه انتقال و توزیع برق همکاری دارند که گسترش این همکاریها در مذاکرات با مقامهای وزارت نیرو بررسی خواهد شد.
مذاکره با مقامهای وزارت امور اقتصادی و دارایی، مسکن و شهرسازی و بانک مرکزی نیز از ماموریتهای هیات روسی برای گسترش همکاریها به همه حوزههای اقتصادی و توسعهای جمهوری اسلامی ایران است.
دامنه گسترده نشستهای مذاکراتی در جریان سفر هیات روسی به تهران، نشان میدهد که هر دو کشور درصدد استفاده متقابل از مزیتهای نسبی برای ارتقای هر چه بیشتر روابط و سطح مبادلات بازرگانی بویژه با توجه به آغاز اجرای برجام هستند.
اصلیترین اقلام صادراتی روسیه فلزات عادی و رنگی، چوب و الوار، خدمات و تجهیزات نیروگاهی و صنعتی و ماشین آلات است و از ایران نیز خشکبار، محصولات باغی و شیلاتی وارد میکند و در آینده نیز قرار است شرکتهای ایرانی، صادرکننده گوشت مرغ و لبنیات به روسیه باشند.
اما با برنامه ریزی دو طرف برای رسیدن به چشم انداز ارزش ۱۰ میلیارد دلار برای مبادلات بازرگانی، صادرات دو کشور باید حوزهها و حجم بیشتری را شامل شود که اصلیترین بخشهای آن، توسعه همکاریهای معدنی، علمی، فناوری، دفاعی، انرژی و نفت خواهد بود.
ساخت واحدهای دوم و سوم نیروگاه بوشهر، برقی کردن راه آهن قزوین - رشت - آستار و چندین پروژه دیگر در بخش حمل و نقلی، نیروگاهی و صنعتی از جمله برنامههای کاری روسیه در ایران است.
از سوی دیگر، نتایج سفر اقتصادی نفتی روسیه به تهران همچنین میتواند دستور کاری برای نشست کمیسیون اقتصادی دو کشور باشد که قرار است آبان ماه امسال برگزار شود و در آن درباره طرحها و پروژههای دو طرف برای افزایش سطح همکاریهای صنعتی و تجاری و همچنین افزایش مشارکت بخش خصوصی تصمیم گیری خواهد شد.
مصوبهها و تصمیمهای نشست کمیسیون اقتصادی، نقشه راه گسترش روابط ایران و روسیه خواهد بود که توسط بخشهای مسئول عملیاتی خواهد شد.
از سوی دیگر، گسترش هدفمند روابط اقتصادی ایران و روسیه با توجه به جایگاه ویژه این کشور در جامعه همسود متشکل از ۱۱ جمهوری شوروی سابق، میتواند دروازه ورود جمهوری اسلامی به بازارهای منطقه و شکل دهنده روابط اقتصادی قوی و پایدار با همه کشورهای همسود باشد.
افزایش سطح روابط اقتصادی ایران و روسیه همراه با تاثیر آن بر کشورهای همسود، همچنین میتواند دربرگیرنده پیامدهای توسعه منطقه باشد.
جمهوری اسلامی ایران و روسیه به عنوان دو کشور تاثیرگذار و قدرت برتر منطقهای با سیاستهای مشترک و مواضع هماهنگ به عنوان مدافع ثبات، آرامش و امنیت خاورمیانه، آسیای میانه و مناطق پیرامونی براساس تاکید سران دو کشور رویکرد گسترش روابط اقتصادی همسطح سیاسی را پیگیری میکنند.
منبع: ایرنا